| |
| Contrapunt Sytze Faber De antithese ging, Buma komt Na de Tweede Wereldoorlog hebben we vijftien premiers gehad. Eén VVD-er (Rutte), vier PvdA-ers, maar liefst tien christendemocraten. Het illustreert de dominante positie van de christendemocratie. Dat wil zeggen: tot 2010. Toen droegen de kiezers de antithese van de gereformeerde voorman Abraham Kuyper (1837-1920) ten grave. Dat is hét keerpunt geweest in de Nederlandse politiek. Elders draaide het om de tegenstelling tussen kapitaal en arbeid. Liberalen en socialisten waren de natuurlijke tegenpolen. Niet in Nederland. Dankzij Kuyper. Hij was de uitvinder van een andere tegenstelling: die tussen christenen en niet-niet-christenen. De zogenaamde antithese. Daarmee legde hij het fundament voor de voor ons land typerende verzuiling. Die vormde de machtsbasis voor de confessionele politiek. Nederland werd een politiek driestromenland, waarbij het centrum een eeuwlang beheerst werd door de christendemocraten. Met als gevolg dat links nooit een meerderheid haalde en er op rechts geen conservatieve partij van de grond kwam. In 2010 was het gedaan met de koopman. De drie (min of meer) christelijke partijen haalden toen slechts 28 Kamerzetels. Dan kan niet meer met goed fatsoen worden vol gehouden dat alles in het teken staat van de tegenstelling tussen christenen en niet-christenen. Antithese exit. Definitieve versplintering van het driestromenland. Zullen de christendemocraten, nu zij een minderheid zijn geworden, vasthouden aan de traditionele centrumpositie? De eerste testcase was de formatie in 2010. Toen schuwden Bleker, Donner en Verhagen – met Buma als meesterknecht – geen middel om de gedoogconstructie er door te drukken. Dat was een keuze voor het rechtse kamp. Het CDA in sociaal opzicht als een verlengstuk van de VVD en op het gebied van integratie en immigratie waterdrager van de PVV. Een breuk met het verleden. Daar lag de oorzaak van de toen hoog oplopende emoties. Mona Keizer Het staat nog te bezien of in de aanstaande verkiezingscampagne Buma zijn keuze voor de gedoogconstructie zal worden nagedragen. Hij oogt evenwichtig. Lacht aanstekelijk. En zeker zij die gruwen van politieke platheid zullen het een pre vinden dat er enkele eeuwen beschaving over hem zijn heengegaan. Behalve deze persoonlijke aspecten is het van grote betekenis dat er veel nieuwe gezichten in het CDA gaan opduiken. Dat relativeert de zondeval van 2010. Van de tien bewindspersonen zal hooguit een enkeling zich kandideren voor het Kamerlidmaatschap. Bovendien hebben al zes Kamerleden laten weten niet beschikbaar te zijn voor een nieuwe termijn. Ruimte dus voor nieuwkomers. De ster onder hen is de Purmerendse wethouder Mona Keizer. Haar flitsstart doet denken aan Sarah Palin, die vier jaar geleden als gouverneur uit het afgelegen Alaska plotsklaps werd gebombardeerd tot Republikeinse kandidaat voor het Amerikaanse vice-presidentschap. Bij ongunstig electoraal tij is een verrassende vrouwelijke nieuwkomer uiterst welkom. Buma heeft meteen verklaard dat Keizer erg hoog op de kandidatenlijst moet worden gezet. Daarmee sluit hij aan bij de sterke behoefte aan vernieuwing. Ook is het verstandig dat hij na 12 september fractievoorzitter wil blijven en dus niet opteert voor het regeringspluche. Bij de graflegging van de antithese blies Balkenende met zijn VU-kabinet (2007-2010), waarvan meer dan een kwart van de bewindspersonen geestelijke nazaten van Kuyper waren, de Last Post. Buma afficheert zich graag als ‘een hervormde jongen’. Hervormden van zijn type hadden het nooit zo op de leerstellige Kuyper en zeker niet op zijn antithese. À propos, van die tien naoorlogse christendemocratische premiers waren er zeven katholiek, drie gereformeerd en nul hervormd. Het illustreert de nederige positie van de hervormden. Nu is er dan Buma. P.S. Volgende week geen Contrapunt Reageren?fabersyma@gmail.com | |
|
| Contrapunt Sytze Faber Verkiezingsdag populistendag? Het politieke midden zijgt neer, linkse en rechtse flankpartijen hebben de wind in de zeilen. In heel Europa. Ook in Amerika trouwens. Het heeft alles te maken met de globalisering. De wereld is één grote stad geworden. Alles hangt met alles samen. Die mondiale wereldstad heeft echter geen stadsbestuur. Met als gevolg dat de markten het voor het zeggen hebben. Ieder voor zich, God voor ons allen. Een paradijs voor talentvolle, slimme vogels. De financiële markten kennen ze als hun broekzak. Ze verdienen bakken met geld. Topper in de Hemelvaartsweek: het handjevol eigenaren van de internetsite Facebook dat met een beursgang 20 miljard opstrijkt. Kansarmen zijn het andere uiterste. Voor hen maakt de globalisering geen zak uit. Of ze nu door de hond of de kat worden gebeten, of ze toiletten schoonmaken in New Dehli of in Amsterdam, uitgeknepen worden ze toch. Uitvaagsel in de moderne kapitalistische wereldstad. De kneep zit in de middenklasse, vanouds de ruggengraat van de westelijke wereld. Mensen uit de middenklasse hebben in het buitenland niets te zoeken. In hun eigen land lekt de werkgelegenheid weg naar lage-lonenlanden, is er de concurrentie van nieuwkomers, eroderen pensioenen en salarissen, staan steeds meer huizen ‘onder water’, wordt de zorg met de dag duurder. Na honderd jaar economische groei zitten de middeninkomens in de hoek waar de klappen vallen. Twintig jaar lang hebben de traditionele partijen de ernst van de situatie verdoezeld. Om de economische motor kunstmatig aan de praat te houden, stapelden ze schulden op schulden. Nu keert de wal het schip. Europa staat in de monetaire fik. Uitzichtloosheid in plaats van vooruitgang. In 2007 leefden 85 miljoen Europeanen in armoede, twee jaar later waren het er al 115 miljoen. Het wordt alleen maar erger. In ons land groeit momenteel al tien procent van de kinderen op in armoede. Het is begrijpelijk dat vooral de middeninkomens vatbaar zijn voor het populisme, dat zij gevoelig zijn voor de waan dat hun toekomst in het verleden ligt. De wens als vader van de gedachte. Zij vormen het electorale reservoir voor Roemer en Wilders. Van de leg Het gaat soms snel bij onze premier. De ene dag slaat hij, terwijl de camera’s snorren, in de tuin van het Catshuis demonstratief zijn arm om de schouder van Wilders. Amicaler kan het niet. Een dag later krijgt hij een rood waas voor ogen als Wilders verklaart de resultaten van het Catshuisoverleg toch niet voor zijn rekening te willen nemen. ‘Ik zal je partij afbreken tot de laatste zetel’, bijt hij hem toe. Nou, dat zit nog. Het CDA is van de leg. Nu sluiten Buma c.s. Wilders opeens uit van regeringssamenwerking. Niet om zijn opvattingen maar wegens zijn desertie uit het Catshuisoverleg. De draconische bezuiniging op ontwikkelingssamenwerking, het verder treiteren van vreemdelingen en het aderlaten van gehandicapten en chronisch zieken zou dus voor lief zijn genomen als Wilders er niet de stekker had uitgetrokken. Daar valt moeilijk chocola van te maken. Na de val van het kabinet hangt de VVD nog steeds verdoofd in de touwen. Er komt geen verstandig woord meer uit. Samsom belandde door gebrek aan durf en inzicht in het verkeerde kamp. Wilders is stelselmatig onderschat. Wegkijken kan niet langer. Met een inspirerend financieel, sociaal en pro-Europees verhaal zullen VVD, PvdA en CDA het gevecht met de flankpartijen moeten aangaan. Anders wordt de verkiezingsdag op 12 september in weerwil van de stoere taal van Rutte populistendag. Reageren?fabersyma@gmail.com | |
|
| Contrapunt Sytze Faber Een insider of een outsider? ‘Hier in Den Haag….’, zei Van Haersma Buma in Groningen. Een onschuldige maar wel typerende verspreking tijdens het tweede CDA-lijsttrekkersdebat. In 1986 reed Buma als student de elfstedentocht. Na zijn studie begon hij in Den Haag aan een nieuwe duursport. Een nu al twintig jaar durende mars door de partijgelederen. Met als climax de huidige lijsttrekkersdebatten. Ik heb er inmiddels drie gezien. De oogst houdt tot nu toe niet over. Buma maakte wel een mooi doelpunt. Ook al gaat het CDA na 12 september weer regeren, dan opteert hij voor het fractievoorzitterschap en dus niet voor het regeringspluche. De kabinetsformatie van 2010 wekte meer dan ooit de schijn van belangenverstrengeling. Behalve de gepensioneerde Lubbers kregen alle VVD-ers en CDA-ers die een rol hadden gespeeld in de formatie een post toebedeeld in het kabinet-Rutte. Zelfs Opstelten en Rosenthal, de informateurs van Hare Majesteit. Zo bont was het nog niet eerder gemaakt. De keuze van Buma is een mooie doorbraak. Dat is het dan echter ook wel zo’n beetje. Het is momenteel een vast ritueel van CDA-ers om Wilders in te smeren met pek en veren wegens zijn ‘desertie’ na zeven weken onderhandelen in het Catshuis. Wat zou er echter zijn gebeurd als hij, zoals de CDA-top hoopte, wél zijn handtekening had gezet? Dan zou de hetze tegen vreemdelingen zijn verhevigd, de ontwikkelingssamenwerking drastisch zijn gekort en het juk van bijstandsgerechtigden, gehandicapten en chronisch zieken verder zijn verzwaard. De prelude op het volgende verkiezingsdebacle van het CDA. Met name de vier Haagse lijsttrekkerskandidaten – Van Haersma Buma als Catshuisonderhandelaar in de eerste plaats – zouden heel wat uit te leggen hebben gehad. Daar wordt in de lijsttrekkersdebatten tot dusver met een grote boog omheen gelopen. Mooi weer en lange dagen. In Groningen werden er vanuit de bomvolle zaal twee relevante vragen gesteld, die door de gespreksleider – een door de wol geverfde partijbestuurder – echter niet werden voorgelegd aan de zes kandidaten. Het leidde aan het eind van de bijeenkomst zelfs tot wat tumult. De ene vraag was of de kandidaten een hernieuwd bondgenootschap met de PVV categorisch afwijzen en de andere hoe zij in de toekomst inhoud denken te geven aan het sociale gezicht van het CDA. Uitgerekend de twee punten waarop de onvrede in de CDA-achterban zich concentreert. In de ‘echte’ verkiezingscampagne zullen die vragen ongetwijfeld een prominente rol spelen. Dat is Samsom, Roemer, Pechtold en ook Slob wel toevertrouwd. Vooral Van Haersma Buma bevindt zich dan, daar hebben Klink en Hirsch Ballin gelijk in, in een kwetsbare positie. Statiegeld Een voordeel van een lijsttrekkersverkiezing is dat er naast de Haagse elite onverwacht nieuw talent opduikt. In dit geval Mona Keijzer en Marcel Wintels. Wintels, de favoriet van Hirsch Ballin, maakt een competente en geïnspireerde indruk en wil het CDA bij de hand nemen om er opnieuw een solide middenpartij van te maken. Keijzer is ad rem, mediageniek en heeft lef. Met de verantwoordelijke staatssecretaris Joop Atsma in Groningen op de eerste rij merkte ze op dat ze de eerste burger nog moet tegenkomen die begrijpt waarom hij het goedlopende systeem van statiegeld wil afschaffen. Ook nam ze ferm afstand van de negatieve beeldvorming over de integratie van allochtonen. Tijdens zijn lange mars door de partijgelederen is Sybrand van Haersma Buma het Binnenhof niet af geweest, de outsiders Mona Keijzer en Marcel Wintels zijn het niet op geweest. Wat is erger? De CDA-leden zullen het zeggen. Dat is in ieder geval al verfrissend. Reageren?fabersyma@gmail.com | |
|
| Contrapunt Sytze Faber Geloofwaardigheid als achilleshiel Na de oorlog lijkt het soms of bijna iedereen een verzetsstrijder is geweest. Iets soortgelijks zien we momenteel bij het CDA. Na de val van het kabinet nam opeens de ene na de andere Haagse CDA-er een draai. In hun hart hadden ze volgens eigen zeggen nooit wat gehad met de kroonjuwelen van Wilders. Het was ‘alleen maar’ een verstandelijke afweging geweest toen ze pleitten voor een boerkaverbod, voor afschaffing van de dubbele nationaliteit, voor het nog meer bemoeilijken van gezinshereniging van migranten en toen ze instemden (tijdens het Catshuisoverleg) met een megabezuiniging op ontwikkelingssamenwerking. Alles goed en wel, maar als het verstand het wint van het gevoel en pragmatisme prevaleert boven principes is opportunisme doorgaans dicht in de buurt en geloofwaardigheid ver weg. Dat speelt de Haagse politici die een gooi doen naar het politiek leiderschap, Sybrand van Haersma Buma, Liesbeth Spies en Madeleine van Toorenburg, danig parten. Zij namen de gedoogconstructie en alle gesjacher voor hun verantwoording. Geloofwaardigheid is hun achilleshiel. Voor de Brabantse outsider Marcel Wintels geldt dat niet. Bij de verkiezingen van 2010 verloor het CDA 20 van de 41 Kamerzetels. Dat zou, zo werd vooral uit Limburg getoeterd, hoofdzakelijk te wijten zijn geweest aan de zuigkracht van Wilders. Om hem te temmen, zou er met hem moeten worden samengewerkt. Een redenering die niet klopte. Uit analyses van de verkiezingsuitslag blijkt zonneklaar dat Wilders niet aan de haal is gegaan met het gros van de CDA-zetels. Het waren er zegge en schrijve ruim twee! Vier zetels gingen naar linkse partijen. En de andere veertien? Zeven werden er verloren aan de VVD. Daar is voor het CDA geen zalf meer aan te strijken. Het waren potentiële VVD-kiezers, die eerder om strategische redenen CDA hadden gestemd. Zij wilden daarmee verhinderen dat de PvdA de grootste partij zou worden en de premierbonus zou opstrijken. In 2010 ging het echter voor het eerst niet tussen het CDA en de PvdA welke van de twee de grootste partij zou worden maar tussen de PvdA en de VVD. Zodoende was er voor potentiële VVD-kiezers geen reden meer een strategische stem uit te brengen op het CDA. Integendeel. Op 12 september a.s. zal het niet anders zijn. Er is immers geen kijk op dat het CDA zich dan wel weer zal kunnen mengen in de strijd welke partij de grootste zal worden. Die zeven zetels blijven bij de VVD en het CDA kan er definitief naar fluiten. Tenslotte verloor het CDA in 2010 nog zeven zetels aan de thuisblijvers. Dat waren kiezers die eerder CDA stemden, maar in 2010 teleurgesteld thuis bleven. Teleurgesteld omdat het CDA, zoals de commissie-Frissen concludeerde, in ideologisch opzicht stilstaand water was geworden. Een VVD-light. Uit de opiniepeilingen blijkt dat door het avontuur met Wilders de teleurstelling verder is toegenomen. Het CDA kan op 12 september alleen een redelijk verkiezingsresultaat bereiken als het de slag om de thuisblijvers weet te winnen. Mozes en Salomo wisten het al:’Gij zult geen tweeërlei weegsteen in uw zak hebben, een grote en een kleine.’ Iedereen kan constateren dat deze waarschuwing niet was besteed aan Buma, Spies en Van Toorenburg. Toen het nog koek en ei was met Wilders hadden ze een andere weegsteen op zak dan nu de verkiezingen in aantocht zijn. Dat zal teleurgestelde CDA-kiezers niet aansporen om nu op 12 september wel te gaan stemmen. Verzetsstrijders van na de oorlog zijn geen stemmentrekkers. Reageren?fabersyma@gmail.com e Staten oon door. de 2010 overgehaald om in te stemmen met de gedppgconstructie. . De hele format | |
|
| Contrapunt Sytze Faber Democratie zonder groei, kan dat? Elf weken geleden schreef ik, dat de politiek snakt naar types als Wiebe Wieling, de voorzitter van de Friese elf stedenvereniging. Naturel, geen omhaal van woorden, geen poeha en vooral het niet mooier voorstellen dan het is. De afgelopen week werden Pechtold, Sap en Slob een beetje de Wiebe Wielings van het Binnenhof. Ze bleven zichzelf en lieten zich niet meezuigen in het moeras van de plakbandcoalitie. Ondanks een wolk van Haags cynisme volhardden ze in hun zoektocht naar een uitweg. Het resulteerde in een politiek wondertje dat de hele wereld over ging. Wat Rutte, Verhagen en Wilders in zeven weken niet lukte, presteerden zij bij wijze van spreken in zeven uren: het in elkaar zetten van een begroting die Europa-proof is. Met minister Jan Kees de Jager als hun kundige, niet met dogma’s behepte coach. De komst in 2010 van het kabinet-Rutte was een dieptepunt. De politiek werd platter dan ooit. Afspraken over bezuinigingen in ruil voor nieuwe treiterijen van vreemdelingen en andere kansarmen. Wat waarden en normen? Het CDA stapte in de verkeerde film. De partij sloeg de weg in naar de ratsmodee. De vijfde zware verkiezingsnederlaag op rij kondigde zich aan. Wilders zorgde echter voor een herkansing. Hij bleef in het Catshuisoverleg uiteindelijk zichzelf en trok de stekker eruit. De CDA-achterban slaakte een zucht van verlichting. Haagse VVD-ers en CDA-ers bleven Wilders echter maar insmeren met pek en veren. Dat loste uiteraard niets op. Dankzij de fractieleiders van ChristenUnie, D66 en GroenLinks kwam er toch een doorbraak. Normaliter regeert het kabinet en controleert de Kamer. Nu was het andersom. Er werd niet alleen een acceptabel bezuinigingspakket in elkaar gezet. Ook vuile plunje ging de deur uit. Het bedrijven van symboolpolitiek, daar waren Rutte c.s. goed in. De invoering van een dierenpolitie, het afschaffen van een dubbele nationaliteit, het boerkaverbod, het zinloze en stuitende gebedel van Leers in Europa om meer pesterijen af te kondigen voor vreemdelingen. Het wordt weggespoeld. Evenals een reeks al genomen maatregelen die vooral bijstandsgerechtigden, gehandicapten en chronisch zieken zouden treffen. Ook de door het CDA en de VVD al aan Wilders toegezegde megabezuiniging op ontwikkelingssamenwerking ging van tafel. Na het CDA kwam nu de PvdA terecht in de verkeerde film. Diederik Samsom stond er bij, zoals Jolande Sap treffend opmerkte, met schone én lege handen. We hebben nu een populistische ‘tegencoalitie’ van PVV, SP en PvdA. Het CDA liet zich in 2010 gijzelen door de PVV, nu kijkt de PvdA verstijfd in de koplampen van Emile Roemer. Roemer, Samsom en Wilders jammeren over het dictaat van Europa. Ze steken de kop in het zand. Met de drieprocentsnorm zet Europa ons met de benen op de grond. Door het stapelen van schulden op schulden is de ernst van de economische en financiële situatie in de westelijke wereld jarenlang verdoezeld. Nu slaat het uur van de waarheid. De fut is uit de groei, de bevolking krimpt en vergrijst, de zorgkosten stijgen hemelhoog. Democratie zonder aanhoudende substantiële economische groei, kan dat? Dat is de cruciale vraag. De Russische president Gorbatsjov zag een kwart eeuw geleden in dat het Sowjetrijk zijn tijd had gehad. Nu heeft de westelijke wereld staatslieden nodig die richting durven te geven aan de onvermijdelijke, pijnlijke terugtocht van Europa en de VS. De bomen zullen niet meer tot in de hemel groeien. Bij Pechtold, Sap en Slob lijkt dat besef te zijn doorgedrongen. Zij zitten in de goede film. Reageren?fabersyma@gmail.com | |
|
| Contrapunt
Sytze Faber
Salomo wist het al
In de bijbel word je niet doodgeslagen met het woord visie. Het komt (in de nieuwe bijbelvertaling) maar één keer voor. Dan gaat het over de politiek. In het boek Spreuken (hoofdstuk 11): ‘Door een gebrek aan visie gaat het volk ten onder, een keur van raadgevers brengt het tot bloei.’
Deze woorden van Salomo zijn niet besteed aan onze plakbandcoalitie. Aan onafhankelijke raadgevers – van Ombudsman tot Raad van State – hebben Rutte, Wilders en Verhagen een broertje dood. Adviezen moeten passen in hun kabinetskraam. Anders gaan ze de prullenbak in. Autisme van de macht. Met visie hoef je bij hen ook niet aan te komen. Idealen zijn schaars geworden, vérgezichten weinig talrijk. In plaats van visioenen gescharrel en gesjacher. Dat is het overheersende beeld. Typerend is de tenenkrommende vertoning rond de Hedwigepolder. In het klein maakt het ook duidelijk waarom het CDA op apegapen ligt.
In Noordwest Europa heeft het Schelde-estuarium (waar zoet en zout water samen komen) een unieke natuurwaarde. Daarom is internationaal afgesproken dat eventuele aantastingen van het estuarium gecompenseerd moeten worden. In lijn daarmee kwamen België en Nederland in 2005 overeen dat de nadelige gevolgen van de verdieping van de Westerschelde opgevangen zouden worden door de 300 hectare van de Hedwigepolder te ontpolderen. Eerste en Tweede Kamer keurden het verdrag goed. Bewindslieden van het CDA – de partij van het rentmeesterschap! – vervulden de hoofdrollen: Peijs, Bot, Verburg en last but not least de Zeeuw Balkenende. Geleidelijk ontstond in Zeeland echter gemurmureer. Landbouwgrond ontpolderen wordt vooral daar beschouwd als vloeken in de kerk. Het CDA begon te schuiven. Nu met staatssecretaris Bleker in de hoofdrol. Een CDA-er die heel wat kanten uit kan. In Groningen liet hij als gedeputeerde maar liefst 800 hectare landbouwgrond onder water zetten ten behoeve van het schimmige Blauwe Stad project. Dat werd een echec. Ook met de Hedwigepolder belandde hij in een politiek moeras. Geheel overeenkomstig de huidige populistische mores geeft hij Brussel de schuld.
Het CDA en de Hedwigepolder: geen visie, geen standvastigheid, gepruts op de vierkante millimeter.
Siamese drieling
Als visioenen ontbreken, is alles geoorloofd. Dan prevaleert het kortetermijndenken. De kraamkamer staat bij de traditionele partijen. Zij verkwanselden hun geloofsbrieven. Wat overbleef waren de kille marktwerking en het niet te bevatten jargon van de bureaucratie. Het populisme is daar een reactie op.
Wim Kok begon in de PvdA met het afschudden van zijn ideologische veren. Wouter Bos zette er vaart achter. Rutte veranderde herhaaldelijk van politiek profiel. Opportunisme is bij hem de grondtoon. Balkenende was de laatste die sprak over waarden en normen. Er vond echter geen vertaalslag plaats. Zijn verhaal bleef in de lucht hangen.
Het huidige overleg in de coalitie over megabezuinigingen en nieuwe pesterijen voor vreemdelingen en andere kansarmen is veel ingrijpender dan de kabinetsformatie van 2010 met zijn gedoogconstructie. Als er witte rook komt uit het Catshuis is er een politieke Siamese drieling geboren. Voor de levenskansen van de zwakste van de drie, het CDA, moet overigens worden gevreesd.
Politiek lijkt wel wat op een estuarium. Een gebrek aan visie proberen te compenseren. De PVV door volop op het orgel gaan. De VVD door te pronken met Rutte als premier. De PvdA door zich met een nieuwe leider te profileren in de oppositie. Als juniorpartner van het Telegraafkabinet-Rutte is voor het CDA echter slechts de rol van muurbloem weggelegd. Salomo voorzag het al. Dat loopt (weer) uit op electoraal onheil. En het volk verwildert.
Reageren?fabersyma@gmail.com | |
|
| Contrapunt
Sytze Faber
De geest van Wilders
De zes onderhandelaars in het Catshuis zijn er in de Stille Week nog niet uitgekomen. Dat is maar goed ook. Anders zou hun onderhandelingsresultaat ongetwijfeld de geschiedenis zijn ingegaan als het Paasakkoord. Een ongelukkiger benaming is niet denkbaar. Het cement tussen de drie partijen bestaat namelijk uit een stuitend monsterverbond. Als gedoger Wilders instemt met een serie bezuinigingsmaatregelen zal het kabinet als tegenprestatie het treiteren en opjagen van vreemdelingen en illegalen verder opvoeren. Een kloppende begroting dankzij een inperking van mensenrechten en menselijke waardigheid. Het is vloeken in de kerk. Kenmerkend voor de joods-christelijke traditie is immers een uitgestoken hand voor vreemdelingen en andere kwetsbare mensen. Die moet, zo vindt het onderhandelende zestal, verdwijnen. Heidendom anno 2012. Tijdens de kabinetsformatieformatie ging het meteen al fout.
Billijkheid en redelijkheid waren altijd wezenlijke elementen van het Nederlandse bestuur. Als bijvoorbeeld een fiscale maatregel in een individueel geval onrechtvaardig uitpakt, kan de minister van Financiën zijn toevlucht nemen tot toepassing van de hardheidsclausule. Dan prevaleren in zo’n individueel geval billijkheid en rechtvaardigheid boven de hardheid van de wet. De minister van Immigratie en Asiel beschikte ook over zo’n bevoegdheid. De zogenaamde discretionaire bevoegdheid. Die is echter bij de kabinetsformatie ontzield. Wilders bedong dat billijkheid en rechtvaardigheid taboe horen te zijn als het gaat om vreemdelingen en asielzoekers. VVD en CDA beloofden hem dat de nieuwe minister Leers slechts een minimaal gebruik zou maken van zijn wettelijk vastgelegde discretionaire mogelijkheden. Door deze knieval werd barmhartigheid een smerig woord op het ministerie van Immigratie en Asiel. Daar borduurt het zestal in het Catshuis nu op verder om Wilders te bewegen akkoord te gaan met verdere bezuinigingen.
Billijkheid, redelijkheid en de menselijke maat moeten wijken voor bureaucratische kilheid. De voorbeelden rijgen zich aaneen.
Drieweekse stage
Minister Leers, zelf niet gestikt in zijn eerste leugen, wil in Nederland gewortelde kinderen als Mauro het land uitzetten als ze indertijd als tienjarige niet hun precieze geboortedatum opgaven en zich niet naar hun vader maar naar hun moeder noemden. Hij herhaalde dat de afgelopen week nog maar eens. Voor een goed begrip: in het land van herkomst bestaat meestaal geen ordentelijke burgerlijke stand zoals bij ons.
Rafiq Naibzay woont vijftien jaar in Nederland. Het is ook al vijftien jaar bekend dat hij vroeger in Afghanistan gewerkt heeft voor de geheime dienst. Daarom wordt hij ervan verdacht zich schuldig te hebben gemaakt aan oorlogsmisdaden. Rafiq ontkent en tot een veroordeling is het uiteindelijk nooit gekomen. Desondanks wil Leers hem nu los scheuren van zijn vier kinderen en zijn ernstig zieke vrouw, die wel een verblijfsvergunning kregen, en hem het land uitzetten.
Kinderen van illegale ouders die ons land (nog) niet kunnen worden uitgezet mogen onderwijs volgen. Daar hebben ze later altijd voordeel van, of ze hun leven nu moeten opbouwen in ons land of elders. Als onderdeel van hun opleiding moeten mbo - studenten doorgaans een (onbetaalde) drieweekse stage volgen. Dat verbiedt het kabinet de betreffende kinderen. De Onderwijsinspectie wordt er op gezet. Argument: illegalen mogen niet werken en zo’n stage is werk. Omdat die stage een onlosmakelijk onderdeel is van het onderwijsprogramma zal aan deze kinderen – het zijn vermoedelijk enkele tientallen – dus nooit een diploma kunnen worden uitgereikt. Hun toekomst is het kabinet een zorg.
Of het nu gaat om die mbo-leerlingen, om Mauro, om Naibzay en hun lotgenoten, het is steeds hetzelfde: gesol met mensen.
Niet de geest van Pasen maar de geest van Wilders zweeft over het Nederlandse water..
P.S. Volgende week zaterdag geen Contrapunt
Reageren?fabersyma@gmail.com | |
|
| Contrapunt
Sytze Faber
Slag om de populistische kiezer
In Den Haag is men op zoek naar twee vierkante cirkels.
In het Catshuis wil de eurosceptische populist Wilders zijn pond vlees hebben én tegelijkertijd moet voldaan worden aan de Europese begrotingscriteria. Dat is lastig te rijmen.
Als het toch lukt zal het gelag, zoals gebruikelijk bij machtspolitiek op hoog niveau, vooral betaald worden door de kleinste en zwakste partner. In dit geval het CDA. Het bericht dat er meer dan twintig procent bezuinigd zal worden op ontwikkelingssamenwerking is daarvan een voorbode.
Er is de VVD veel aan gelegen dat de eerste liberale premier sinds de invoering van het algemeen kiesrecht in 1917 niet vroegtijdig sneeft. Wilders wordt door Rutte dan ook met fluwelen handschoenen aangepakt. De koppige weigering van de premier om het PVV-meldpunt over Polen te veroordelen illustreert dat treffend.
De christendemocraten bevinden zich in een beklagenswaardige positie. Ze zitten als ratten in de val. In tegenstelling tot wat Bleker, Donner en Verhagen indertijd voorspelden is met het toetreden tot het kabinet-Rutte het electorale tij voor het CDA niet verbeterd maar juist verder verslechterd. Vervroegde verkiezingen dreigen opnieuw uit te lopen op een drama. Breken met de coalitie is voor Verhagen daarom een erg onaantrekkelijke optie. Het is voor hem een voordeel dat niet hij maar fractievoorzitter Van Haersma Buma er maar voor dient te zorgen dat eventueel dissidentisme in de fractie de kop wordt ingedrukt.
Vorige week papagaaiden ze in Hilversum en Den Haag dat met het vertrek van Hero Brinkman uit de PVV Geert Wilders een ernstige slag was toegebracht. Brood etende profeten. Aan de krachtsverhoudingen in de coalitie veranderde namelijk geen spat. Toen Wilders er na een nachtje slapen genadiglijk in toestemde de besprekingen in het Catshuis voort te zetten, was het bij VVD en CDA een en al opluchting. In de coalitie blijft Wilders gewoon de maat slaan. Zijn aanhang vindt dat prachtig. Iemand vanuit het gewone volk die het in Den Haag (mede) voor het zeggen heeft! Daar lusten ze wel pap van.
Wilders versus Roemer
Wilders heeft geflikt waar het bij Marijnissen en zijn SP nooit van is gekomen: meedraaien in het Haagse machtscircuit. Het belang daarvan is door Marijnissen vooral bij de kabinetsformatie in 2006 – trouwens ook door toenmalig GroenLinks aanvoerder Femke Halsema – ernstig onderschat. Zijn opvolger Emile Roemer heeft de slaap beter uit. Hij profileert zich nadrukkelijk als toekomstige regeringspartner. Zelfs de VVD sluit hij niet bij voorbaat uit als coalitiegenoot.
Journalisten en cameramensen staan wekenlang te dringen voor de hekken van het Catshuis. Zieligheid troef. Aan elke beweging van elke pink wordt een diepe betekenis toegekend. Waar het momenteel vooral om gaat is het titanengevecht tussen Wilders en Roemer. De slag om de populistische kiezer. Wilders moet er voor zorgen dat hij aan de Haagse knoppen blijft draaien én dat hij zich Roemer van het lijf houdt. De tweede vierkante cirkel.
Wilders beheerste het machtsspel in het Catshuis door met veel bombarie het formatieoverleg een etmaal stil te leggen. Pechtold, Sap en Samsom fladderden meteen als opgewonden kippen over het Binnenhof. Het einde van het kabinet was nabij. Tijd voor een spoeddebat! Wat dat zou moeten opleveren was een raadsel, maar goed. Als enige doorzag Roemer de truc van Wilders. Hij haalde superieur zijn schouders op en maakte daarmee het eerste doelpunt in het wedstrijdje tussen hem en Samsom om het leiderschap van de oppositie.
Winnaars van de afgelopen week: in het Catshuis Wilders, in de oppositie Roemer.
Reageren?fabersyma@gmail.com | |
|
| Contrapunt
Sytze Faber
Weer een mooi weekje voor Wilders
Als een gewetensvol verzetsstrijder flaneerde hij door de media. Nep. Over het allooi van Hero Brinkman hoeft men namelijk niets op de rekening te hebben. Intimideren, verdacht maken, polariseren en discrimineren is ook hem op het lijf geschreven. Hij is bovendien net zo autoritair en ambitieus als Wilders. Het schisma in de PVV werd niet veroorzaakt door inhoudelijke meningsverschillen. Brinkman en Wilders lijken te veel op elkaar. Dat was het probleem. Een botsing van karakters. Brinkman kon de alleenheerschappij van Blonde Geert niet verdragen. Daarom profileerde hij zich uitentreuren als grote democraat. Het begon Wilders te vervelen. Hij legde hem afgelopen dinsdag vakkundig om.
Tinnegieters in Den Haag en Hilversum meenden dat het vertrek van Brinkman uit de PVV een grote tegenslag was voor het kabinet. Flauwekul. De politieke krachtsverhoudingen bleven zoals ze waren. Rutte, Wilders en Verhagen schuwen vervroegde verkiezingen en Hero Brinkman al helemaal. Nooit zal hij de oppositie aan een beslissende meerderheid helpen. Bovendien staan Kees van der Staay en eventueel zelfs Arie Slob in de coulissen klaar als waterdragers om het kabinet desgewenst te hulp te schieten. Rutte had gelijk: niets aan de hand. Wilders blijft gewoon de toon zetten. De met een telelens gemaakte beelden uit de tuin van het Catshuis waren typerend: een gulzig rokende, gedreven pratende en gesticulerende Wilders, een naar hem luisterende minister-president.
Het is inmiddels zonneklaar dat het indertijd door Rutte en Verhagen (en Bleker!) bejubelde gedoogakkoord eenzijdig in het voordeel van Wilders werkt. Bij het asiel- en vreemdelingenbeleid heeft hij het CDA en de VVD aan een touwtje. Leers en Spies fungeren als zijn lakeien. Zelf heeft hij op allerlei dossiers de handen volledig vrij. We zijn verzeild geraakt in een politieke operette. Het kabinet is voortdurend gedwongen de ondemocratische eenmanspartij van Wilders naar de ogen te kijken. Wilders is de politicus waar het in Den Haag omdraait. Hij is aan niemand verantwoording schuldig. Ook niet over de financiering van zijn partij.
Vaak geldt: wie betaalt, bepaalt. Daarom is het van belang te weten hoe partijen aan hun grote geld komen. Er is een wet in de maak die voorschrijft dat de gevers van meer dan 4500 euro voortaan met naam en toenaam bekend moeten worden gemaakt. Alle politieke partijen zijn het daarmee eens. Alleen de PVV – de enige partij die geen gebruik maakt van overheidssubsidie – schreeuwde moord en brand. De in internationale krochten verblijvende instellingen die de kas van Wilders spekken, willen namelijk anoniem blijven. Ook Wilders zelf vindt dat wel zo prettig. Vandaar dat het uiteindelijke wetsvoorstel van minister Spies twee belangrijke uitzonderingsbepalingen bevat. Dankzij die mazen in de wet zal er in de praktijk voor de PVV niet veel veranderen. Daarmee was voor Wilders de koek echter nog niet op.
Beatrix treiteren
Typerend voor populisten is hun wrok en rancune over elites en (geestelijke) adeldom. Daar voelen ze zich niet tegen opgewassen. Het verklaart waarom de koningin voor Wilders zo’n geliefd doelwit is. Ze kan geen kerstboodschap uitspreken en in het buitenland geen hoofddoek omslaan of hij begint meteen cynisch te twitteren. De afgelopen week sloot hij een monsterverbond met de anders door hem zo vermaledijde linkse oppositie. Met als gevolg dat de koning(in) voortaan buitenbuitenspel staat bij de kabinetsformaties. CDA en VVD stonden er bij, keken er naar en lieten hem begaan. Gedoogakkoord.
Hero Brinkman uitgeschakeld, anonieme partijfinanciering veilig gesteld, Beatrix leuk getreiterd. Het was weer een mooi weekje voor Wilders
Reageren?fabersyma@gmail.com | |
|
| Contrapunt
Sytze Faber
Minder uitgaven, minder mensenrechten
Gedoogpartners paaien. Dat vergt de nodige aandacht van de premier. Vorige week haalde Rutte een wit voetje bij de SGP. Hij bracht een met veel publiciteit omgeven bezoek aan het congres van de SGP-jongeren. Die wisten niet hoe ze hadden. Voor het eerst in honderd jaar de minister-president op bezoek!
In zijn toespraak benadrukte Rutte zijn grote verbondenheid met de reformatorische mannenbroeders. Een paar jaar geleden ijverde hij nog voor het stopzetten van de overheidssubsidie aan de SGP wegens vrouwendiscriminatie. Dat is echter verleden tijd. Nu stak hij uitvoerig de loftrompet over de principiële standvastigheid van de SGP. Dat was wel amusant. Standvastigheid is namelijk uitgerekend de karaktereigenschap waar Rutte zelf met geen mogelijkheid op te betrappen is. Hij wisselt net zo gemakkelijk van principes als een kameleon van kleur.
Nederland is in Europa snel op weg een paria te worden. De laatste steen des aanstoots is de haatsite van de PVV tegen gastarbeiders uit Midden- en Oost-Europa. Rutte is er ondanks sterke internationale druk echter met geen stok toe te bewegen om afstand van de site te nemen. Dat zou Wilders mishagen. Vandaar.
Dezer dagen kwam een boek uit van de VVD-er Sybe Schaap, ingenieur, wijsgeer en Eerste Kamerlid. Hij hijst de stormbal over de PVV. De belangrijkste drijfveren van Wilders c.s. zijn volgens hem wrok en rancune. Daar kan niets goeds uit voortkomen. Verbaal geweld en het zaaien van haat dragen de kiemen in zich van fysiek geweld. Schaap vindt de PVV gevaarlijker dan de NSB van tachtig jaar geleden. Als Kamerlid was Rutte voorstander van een absolute vrijheid van meningsuiting. Ook de holocaust zou wat hem betreft ontkend mogen worden. Ook in dit opzicht is hij van een Saulus een Paulus geworden. Het boek van Schaap lag nog niet eens in de schappen of hij nam er al afstand van. Hij bleek zelfs aangedrongen te hebben op uitstel van publicatie. Wilders mag immers niet voor het hoofd worden gestoten. Zeker nu niet, nu er in het Catshuis onderhandeld wordt over een nieuw regeerakkoord.
Er zal voor vele miljarden extra bezuinigd moeten worden om het begrotingstekort binnen de Europese perken te houden. Daar valt met Wilders alleen over te praten als er fiks gesneden wordt in de ontwikkelingssamenwerking en als het immigratie- en asielbeleid nog verder wordt aangescherpt. Verkleining van het begrotingstekort in ruil voor reductie van mensenrechten en menselijke waardigheid. Kan een land, dat prat gaat op zijn joods-christelijke tradities, nog dieper zakken?
Tijdens een werkbezoek in Limburg liep het CDA-voorzitter Peetoom, theologe, over de schoenen. Drie journalisten tekenden onafhankelijk van elkaar uit haar mond op dat met de afspraken in het regeerakkoord van 2010 over ontwikkelingssamenwerking en immigratie de rek er voor het CDA-bestuur wel uit was. Per ommegaand stuurden de Haagse CDA-burelen een persbericht de wereld in dat Peetoom door iedereen verkeerd was begrepen. Peetoom knikte. En knikte nog eens. Ontluisterend.
Leviticus
Niet alleen Rutte bezocht het congres van de SGP-jongeren. Ook de Amsterdamse PvdA-wethouder dr. Lodewijk Asscher (36) was present. De SGP-jeugd reikte hem namelijk een onderscheiding uit wegens zijn aanhoudende strijd tegen vrouwenhandel en misstanden op de Amsterdamse wallen. In zijn dankwoord citeerde Asscher, van joodse komaf, Leviticus 19:18. Hoe kon, zo vroeg hij, de SGP de vele ingrepen van het kabinet-Rutte ten koste van de meest kwetsbaren rijmen met het gebod tot naastenliefde in de Thora?
Toch nog een echo uit de joods-christelijke traditie.
Reageren?fabersyma@gmail.com | |
|
| |
![[info]](http://l-stat.livejournal.com/img/userinfo.gif?v=92.1){kind=small}
sytzefaber's journal